Średniowieczne manuskrypty to nie tylko domena mężczyzn. Wiemy, ile przepisały kobiety

24 marca 2025, 17:58

Średniowieczne manuskrypty nieodmiennie kojarzą się z mrówczą pracą mnichów w skryptoriach. Wiemy jednak, że ich kopiowaniem zajmowali się nie tylko mnisi, ale i mniszki. Na przykład w 2019 roku opisywaliśmy badania, które dowiodły, że mniszki miały swój udział w tworzeniu luksusowych iluminowanych manuskryptów. Jak duży jednak był to udział? Zbadania tego zagadnienia podjęli się naukowcy z Wydziału Lingwistyki Uniwersytetu w Bergen, a wyniki swojej pracy opisali na łamach Humanities & Social Sciences Communications.



laser

Laser + mikroskop = wnikliwe spojrzenie

28 sierpnia 2008, 16:38

Eksperci z Uniwersytetu Nottingham opracowali technikę, która może zrewolucjonizować biologię molekularną. Dzięki zastosowaniu superczułego mikroskopu i światła laserowego są w stanie obserwować w czasie rzeczywistym pojedyncze cząsteczki leku docierające do komórek.


Krótki impuls wywołuje lawinę ekscytonów

23 grudnia 2011, 07:00

Artykuł, opublikowany w Nature Communications przez Hidekiego Hiroriego, zapowiada przełom w budowie urządzeń wykorzystujących tranzystory.


Mutantom niestraszna wysokocukrowa dieta

7 października 2014, 11:49

Pracując z nicieniami Caenorhabditis elegans, zespół Seana Currana z Uniwersytetu Południowej Kalifornii wpadł na trop szlaku genetycznego, który pozwala obejść, a właściwie zahamować wpływ wysokocukrowej diety na przyrost wagi.


Grafen 10-krotnie przyspieszy Wi-Fi

12 kwietnia 2016, 05:26

Z artykułu opublikowanego na łamach Nature Communications dowiadujemy się, że naukowcy z Federalnej Politechniki w Lozannie (EPFL) i Uniwersytetu w Genewie stworzyli grafenowy mikrochip, który może nawet 10-krotnie przyspieszyć bezprzewodowe przesyłanie danych


Nowe paliwo okrętowe zmniejszy liczbę przypadków astmy wśród dzieci

8 lutego 2018, 12:43

W 2020 roku wejdą w życie nowe regulacje dotyczące jakości paliwa używanego w transporcie morskim. Zgodnie z nimi paliwo to będzie musiało zawierać 80-86 procent mniej siarki niż obecnie. To największa od 100 lat zmiana dotycząca jakości paliwa używanego przez statki i okręty. Zdaniem naukowców przyniesie ona kolosalne korzyści zdrowotne, a skorzystają na tym przede wszystkim dzieci.


Znaleziono przodka wielkich epidemii dżumy

8 czerwca 2018, 11:29

Zespół naukowy pracujący pod kierunkiem uczonych z Instytutu Nauki o Historii Człowieka im. Maxa Plancka przeanalizował dwa, liczące sobie 3800 lat, genomy Yersinia pestis. Wyniki badań opublikowanych w Nature Communications wskazują, że mamy do czynienia z najstarszymi zsekwencjonowanymi genomami tej bakterii, które noszą cechy charakterystyczne czynnika zakaźnego typowego dla dżumy dymieniczej, a szczep jest przodkiem szczepów Y. pestis, które wywołały Dżumę Justyniana, Czarną Śmierć oraz epidemię w XIX-wiecznych Chinach.


Wcisną się, gdzie inni nie przejdą...

24 kwietnia 2019, 12:00

Nowe nanocząsteczki - katiomery blokowe o kształcie litery Y (ang. Y-shaped block catiomer, YBC) - mogą dostarczać leki przeciwnowotworowe do trudno dostępnych miejsc. YBC wiążą się z materiałem terapeutycznym, tworząc "pakunki" o szerokości zaledwie 18 nanometrów. To ok. 1/5 rozmiarów cząstek z wcześniejszych badań, nic więc dziwnego, że kompleksy z YBC mogą się przeciskać przez węższe szczeliny, np. do nowotworów mózgu czy trzustki.


Ocieplenie może doprowadzić do wyginięcia wielu gatunków planktonu

28 grudnia 2020, 13:03

Plankton morski, który stanowi podstawię wielu ekosystemów, wytwarza około połowy tlenu na Ziemi i reguluje poziom dwutlenku węgla w atmosferze, może być zagrożony wyginięciem wskutek ocieplania się klimatu. Do takich wniosków doszedł zespół pracujący pod kierunkiem doktorantki Sarah Trubovitz z University of Nevada w Reno


Nowy gatunek małpy wzmacnia hipotezę o ewolucji najstarszych przodków człowieka w Europie

24 sierpnia 2023, 10:11

Nowo odkryty gatunek wymarłej małpy wzmacnia hipotezę mówiącą, że najwcześniejsi przodkowie człowieka ewoluowali we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego, w Europie i Azji, zanim wyemigrowali do Afryki, gdzie powstał nasz gatunek. Skamieniałe szczątki małp znajdowane we wschodnich częściach Śródziemiomorza stanowią oś sporu na temat pochodzenia małp afrykańskich oraz ludzi. Naukowcy nie są zgodni, jak należy klasyfikować te zwierzęta na drzewie ewolucyjnym.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk